शास्त्रकोषः

यथा बीजं विना क्षेत्रमुप्तं भवति निष्फलम् ।

तथा पुरुषकारेण विना दैवं न सिद्ध्यति॥ 

(महाभारतम्, शान्तिपर्व ६.७)

ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತದಿರುವ ಬೀಜವು ನಿಷ್ಫಲವಾಗುವಂತೆ, ಪ್ರಯತ್ನದ ಜೊತೆಗೂಡದ ಅದೃಷ್ಟವು ಫಲಿಸಲಾರದು.

जिसप्रकार खेत में न बोया हुआ बीज निष्फल होता है तथा प्रयत्नों के विना भाग्य निष्फल होता है । प्रयत्नों के बिना भागधेय नहीं फलता है ।

The destiny without efforts is as useless as a seed which is not sowed in farm. Destiny gets fruitful with the help of efforts. 

शास्त्रकोषः

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् ।

तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति ॥  

(महाभारतम्, शान्तिपर्व १८१.१६)

ಕರುವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹಸುಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಸೇರಬಲ್ಲದು. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪವಾದ ಪುಣ್ಯಪಾಪವು ತನ್ನ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು.

जैसे कोई वत्स असंख्य गायों में अपनी माता को पहचान कर उसीके पास जाता है, वैसे पूर्व कर्मों के फलरूपी पापांश या पुण्यांश अपने कर्ता का ही अनुसरण करते हैं ।

The way a calf finds its mother from a herd and goes to her, the effects of Paapa and Punya factors due to one’s past actions head towards him/her.

शास्त्रकोषः

अधर्मो धर्मतां याति स्वामी चेद् धार्मिको भवेत् ।

स्वामिनो गुणदोषाभ्यां भृत्याः स्युर्नात्र संशयः ॥(म.भा.स्त्रीपर्व ८.३३)

ಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾದ ಒಡೆಯನು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಅಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸಬಲ್ಲನು. ಒಡೆಯನ ಗುಣ-ದೋಷಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅನುಚರರು ಗುಣಿಗಳೂ-ದೋಷಿಗಳೂ ಆಗುವರು.

जो धर्मनिष्ठ स्वामी होता है वह उसके अनुयायियों को धर्ममार्ग से लेकर जाने में समर्थ है । स्वामी के गुणदोषों के अनुगुण अनुयायी का भी गुणी या दोषी बनना निर्भर होता है ।

The master who walks virtuous path is eligible to take his disciples on the same . The qualities and faults of the disciples depend upon those of their master’s .    

शास्त्रकोषः

न जातु कामान्न भयान्न लोभाद् धर्मं त्यजेद् जीवितस्यापि हेतोः । (महाभारतम् स्वर्ग. 5.63)

ಯಾವುದೇ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಲೀ, ಭಯದಿಂದಾಗಲೀ, ಲೋಭದಿಂದಾಗಲೀ, ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುದಕ್ಕೇ ಆಗಲಿ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಕೂಡದು.

किसी भी अपेक्षा की पूर्ति के लिये, भय की वजह से, लोभ के कारण अथवा अपने प्राणों की रक्षा करने का अवसर आने पर भी धर्म का त्याग नहीं करना चाहिये ।

Safeguard of Dharma, despite of any desire, fear, and greed or even at the time of rescuing one’s own life is the moral duty.